Trans Azië Express

Ankara, 10h25. De machinist geeft met een zware fluittoon aan dat het sein op veilig staat. Dan zet de trein zich in beweging. We kijken elkaar aan, allebei met een onbestemd gevoel. Daar gaan we. Op naar Teheran, op naar de Islamitische Republiek Iran!

We zitten in een ruime coupé. Bij het kopen van de kaartjes hadden we al gevraagd om een privé-coupé. In de praktijk komt dat er op neer dat je gewoon alle vier de bedden koopt. Gelukkig werkt het systeem.

Al snel hebben we Ankara achter ons gelaten en van de drukke stad rijden we de woeste natuur in. Zodra we de herders met hun kuddes zien lopen, ontwaart zich een onherbergzaam landschap voor ons. In de rust van onze coupé laten we alles aan ons voorbij trekken. Zo ook de noeste arbeiders aan het spoor. Zij krijgen van Annemieke een vrolijke glimlach en een handzwaai. Die worden ontvangen met een oorverdovend gejoel en gefluit. Mannen... De trein slingert (met een tempo van zo'n 60 km/h) verder door bergen en valleien.

We bedenken ons dat het fraaie landschap nog beter 'smaakt' met een biertje erbij, dus al snel zitten we in het restauratierijtuig. Die voert een fraaie kaart: we eten gegrilde kip, snacken met friet en bier en nuttigen 's morgens een traditioneel ontbijt (met olijven en meloen). De iraniërs maken er verder een vrolijke boel van: spontaan worden liederen aangeheven, waarbij stevig wordt geklapt en gejoeld. Na een minuut of tien keert de rust in de restauratie weer terug. In al deze gezelligheid hebben we vlot aanspraak en kletsen we heel wat weg. Bijna alle reizigers komen uit Iran. Zij willen van alles van ons weten over Nederland en waarom we naar Iran reizen. Toch vooral omdat we nieuwsgierig zijn! Wat ons opvalt is dat bijna geen enkele vrouw haar hoofddoek om heeft en dat sommige meiden er bijna sexy en uitdagend bij lopen (zo lang we nog in Turkije zijn).

De volgende morgen zijn we in koerdisch gebied. De afvallige regio in Turkije en dus rijdt zwaar bewapende politie mee op de trein. Inmiddels heeft Pieter kennis gemaakt met een van de machinisten. De oude NS-personeelspas doet wonderen en binnen no-time zit hij 'op de bok' of te wel voorin bij de machinist (na een snelle ingelaste stop). Nu wordt ook duidelijk waarom steeds de fluit blaast: allerlei voertuigen steken willekeurig over en dieren en mensen gebruiken het spoor als alternatief wandelpad. De meesten krijgen een snauw en een boze blik van de machinist. Met een vaartje van (inmiddels) 20 km/h gaat dat prima.

Aan de oevers van het Van-meer verruilen we de trein voor de boot. Alleen het bagagerijtuig gaat mee de boot op. Aan boord is het een grote 'stuif-eens-in'. Bij een man die zich Ali Baba laat noemen, kopen vrouwen massa's chocoladepasta, koekjes en olijfolie. De mannen doen zich daarentegen tegoed aan tosti's en thee. Een iraanse arabier, compleet met 'PLO-sjaal' (die ons in eerste instantie wat angstaanjagend overkomt) biedt ons ook een kopje aan en voor dat we het weten opent hij een enorme picknickmand vol met kopjes, koekjes en heet water. Niet veel later spant hij naast ons een kleed uit voor een spelletje kaart. Ondertussen zweept Ali Babi de overige passagiers op voor een mooie dans: de muziek gaat op hard en de vrouwen zwieren door de salon!

Ali Baba's winkeltje functioneert (uiteraard) ook als 'grens-wisselkantoor', dus tracht Pieter de overgebleven turkse lira's om te zetten naar iraanse rials. Nadat we met een iraanse familie een koers hebben bepaald, besluiten we dat Ali Baba een redelijke koers biedt. Na een schimmige transactie achter het buffet zijn we dan toch eindelijk miljonair!

Tegen de nacht vertrekken we met de iraanse trein (en het bagagerijtuig) voor het laatste deel naar Teheran. Ook nu is de coupé uiterst comfortabel met een perzisch tapijtje op de grond, kleurige gordijntjes, vrolijk beddengoed en een flinke fles koud mineraal water. We leggen ons te rusten op bed in afwachting van de grenscontroles. Al bij de turkse controle merken we de strenge invloed van de Islam: mannen en vrouwen staan in gescheiden rijen voor de uitreisstempel. Ook zien we dat de hoofddoek omgaat. Alle controles leveren een gebroken nacht op, maar we maken wel bewust mee dat we, onder veel lantaarnverlichting, Iran in rijden. Spannend!

Net als we lekker op weg zijn en genieten van de zonsopkomst en het fraai glooiende, maar nauwelijks begroeide landschap stoppen we bij een station voor een oponthoud van (uiteindelijk) 4,5 uur, in plaats van de geplande twintig minuten. Douane formaliteiten (en vooral de controle van het bagagerijtuig) zijn hier debet aan. Ook onze bagage wordt aan een controle onderworpen, voornamelijk op drank en andere zaken van vermaak. Als Pieter later (uit verveling) op het perron wat afval in de prullenbak gooit, is dat voor de aanwezig politie direct reden om naar het paspoort te vragen. Maar in plaats van een controle lijken de mannen eerder uit te zijn op een praatje in het engels. Er wordt in ieder geval vrolijk lachend afscheid genomen.

Door al dit oponthoud zullen we nu midden in de nacht aankomen in Teheran. Dat stemt ons enigszins ongerust. Hoe gaan we dan nog onze weg vinden in die onbekende stad? Een jonge familie uit Teheran biedt gelukkig uitkomst. Zij bieden aan om een taxi voor ons te organiseren. Er ontstaat een leuk contact en bij onduidelijkheden staan ze direct voor ons klaar. Zo is de kaart in het restauratierijtuig volledig in het fars opgesteld. Het jonge gezin helpt ons met de vertaling en even later zitten we aan een heerlijke kip-spies.

Het is vroeg donker dus we duiken nog even in onze slaapzak voor wat rust alvorens we in het nachtelijke Teheran aankomen. Maar al snel kondigt zich weer een stop aan. Het is namelijk tijd voor een moskee bezoek. De meeste passagiers grijpen dit moment echter aan om een frisse neus te halen. Zo ook wij. Het is voor het eerst dat Annemieke haar 'Iran-outfit' aan de buitenwereld kan tonen. Al snel komen de vrouwen op Annemieke af om haar te complimenteren (middels kneepjes in de wang) met de smaakvolle keuze. Vele kneepjes later rijdt onze trein verder de avond in voor de laatste halte: Teheran.

Moe en verward (door alle drukte) stappen we, na een reis van 66 uur, midden in de nacht het perron op. Onze vrienden nemen ons direct op sleeptouw en regelen een taxi. De onderhandelingen worden gevoerd met veel (harde) woorden en heftige armgebaren. Na een verhitte discussie scheuren we met 100 km/h de nacht in op weg naar een douche en een lekker bed.